Εικόνα για Νίκος Καλαθάκης: Ο κουρέας της Αγοράς του Ηρακλείου στη μεταπολεμική περίοδο

Νίκος Καλαθάκης: Ο κουρέας της Αγοράς του Ηρακλείου στη μεταπολεμική περίοδο

Είναι 79 χρονών κι έχει ζήσει όλη την ιστορία της Αγοράς του Ηρακλείου από τον Β” Παγκόσμιο Πόλεμο μέχρι και σήμερα.

Στα 8 του χρόνια, ο πατέρας του τον κατέβασε στην Αγορά και τον άφησε στον θείο του, στο Κουρείον “Καλαθάκης” για να μάθει τη δουλειά του κουρέα και έμεινε εκεί μέχρι και το 1997 που έκλεισε το Κουρείο και πήρε σύνταξη.

Ο λόγος για τον Νίκο Καλαθάκη, που σήμερα πηγαίνει καθημερινά στην Αγορά, πίνει το καφεδάκι του, συζητά με τους ελάχιστους παλιούς που έχουν μείνει. Πλέον είναι παππούς, με τέσσερα εγγόνια (περιμένει και πέμπτο), και τρία παιδιά.

Τα prosopakritis βρήκαν στο παραδοσιακό καφενείο “Σαρανταυγά” τον κ. Νίκο Καλαθάκη ο οποίος μας ταξίδεψε στο Ηράκλειο και την Αγορά της μεταπολεμικής περιόδου.

Το Γυμνάσιο που είχαν επιτάξει οι Γερμανοί στην πλατεία Ελευθερίας
Το Γυμνάσιο που είχαν επιτάξει οι Γερμανοί στην πλατεία Ελευθερίας

Η Αγορά στον Β” Παγκόσμιο Πόλεμο

“Τότε ήταν Αγορά, όχι σήμερα”, αναφέρει ο κ. Καλαθάκης καθώς περιγράφει τις πρώτες σκηνές που αντίκρυσε το 1943 όταν ο πατέρας του τον έφερε σε ηλικία 8 χρόνων στο κέντρο της πόλης.

“Όταν πρωτοήρθα εδώ η Αγορά του Ηρακλείου ήταν γεμάτη με μανάβικα, μπακάλικα, κουρεία και κρεοπωλεία. Τότε ήταν Αγορά, η πραγματική Αγορά. Μπορούσες να βρεις ότι καλούδια είχε ο τόπος. Παράλληλα, υπήρχαν δύο Χάνι, που οι άνθρωποι άφηναν εκεί τα γαϊδούρια τους και είτε έκαναν τα ψώνια τους και τις δουλειές τους, είτε ανέβαιναν να ξεκουραστούν κατά τη διάρκεια του μεσημεριού”, επεσήμανε ο κ. Καλαθάκης.

Ωστόσο, εντύπωση έκανε στον 8χρονο τότε Νίκο η παρουσία των Γερμανών στην αρχή της Αγοράς.

“Τότε είχαμε εδώ στην Κρήτη τους Γερμανούς. Οι Γερμανοί τότε είχαν καταλάβει το παλιό Γυμνάσιο που υπήρχε στην πλατεία Κορνάρου και το είχαν κάνει στρατόπεδο. Η παρουσία τους ήταν έντονη, δεν μπορούσες να τους αγνοήσεις. Βέβαια, αυτό το Γυμνάσιο δεν υπάρχει πια, ο Παττακός – χρόνια αργότερα – το γκρέμισε. Ήταν ένα ωραίο, νεοκλασικό κτίριο”, θυμάται ο κ. Καλαθάκης.

AGORA 1960
Η αγορά το 1950

Ο Νίκος Καλαθάκης, πρώτα έμαθε την δουλειά κουρεύοντας τους φίλους και συγγενείς του και μετά του επιτρέπει ο θείος του να κουρέψει και πελάτες.

“Στα 15 μου χρόνια έπιασα δουλειά. Αρχικά ως κουρέας στους φίλους μου και μετά στους πελάτες. Τότε μάθαινες την δουλειά στην πράξη, δεν υπήρχαν σχολές που υπάρχουν σήμερα. Τότε οι άντρες κουρεύονταν τέσσερις φορές τον μήνα. Δύο φορές τους “παίρναμε” τον σβέρκο και τις άλλες δύο κάναμε το κούρεμα στο κεφάλι”, επεσήμανε ο κ. Καλαθάκης.

Τότε η αγορά δεν είχε κανένα Χάνι καθώς την θέση τους είχε πάρει ένα ξενοδοχείο.

“Τα Χάνι είχαν αρχίσει να φεύγουν από την αγορά. Τότε ήρθε στην περιοχή το ξενοδοχείο “Κεντρικόν” ενώ τα μαγειρία έδιναν κι έπαιρναν. Τα μαγαζιά στην αγορά όμως παρέμειναν τα ίδια, μπακάλικα, μανάβικα με τους Ηρακλειώτες αλλά και τους ανθρώπους που ζούσαν στα χωριά του νομού να κατεβαίνουν για να ψωνίζουν όσα χρειάζονταν για το σπιτικό τους. Δίπλα ήταν όλες οι υπηρεσίες κι έτσι οι εφοριακοί, οι δικαστικοί και όλοι οι Ηρακλειώτες έρχονταν το πρωί στα μανάβικα και τα μπακάλικα, έδιναν τις παραγγελίες τους και το μεσημέρι τις έπαιρναν”, ανέφερε σχετικά ο κ. Καλαθάκης ενώ θυμάται ότι ωράριο μπήκε στα μέσα του ’50.

Ο Νίκος Καλαθάκης επί τω έργω
Ο Νίκος Καλαθάκης επί τω έργω

“Τότε δεν υπήρχε το ΙΚΑ και δεν είχαμε ωράριο. Τα μαγαζιά άνοιγαν όποτε ήθελαν και έκλειναν όποτε ήθελαν. Όταν μπήκε το ΙΚΑ, στα μέσα της δεκαετίας του ’50 τότε δημιουργήθηκε κι ένα ωράριο με την Αγορά όμως να πιάνει δουλειά από τα ξημερώματα”, υπογράμμισε ο κ. Καλαθάκης.

Όλα τα μυστικά της κοινωνίας γνώριζαν τότε τόσο ο κουρέας όσο και ο καφετζής με τα προσωπικά προβλήματα των Ηρακλειωτών να αναλύονται μέσα στα καφενεία και τα κουρεία.

“Ξέραμε τα μυστικά όλων των οικογενειών του Ηρακλείου. Ο κουρέας τότε αλλά και ο καφετζής ήταν ο προσωπικός ψυχολόγος του κάθε πελάτη. Εδώ ερχόντουσαν κι έβγαζαν τα σώψυχά τους. Το ίδιο συνέβαινε και στα καφενεία με τον κουρέα να έχει και πάλι πρωταγωνιστικό ρόλο αφού μέσα στο καφενείο υπήρχε και η καρέκλα του κουρέα για να κουρέψει όποιον ενδιαφερόταν. Στα “Σαρανταυγά” ειχε την καρέκλα ο πατέρας μου, επίσης κουρέας. Εγώ ήμουν απέναντι στο κουρείο”, επεσήμανε ο κ. Καλαθάκης ενώ, παράλληλα, τόνισε ότι τα μυστικά αυτά δεν έπρεπε ποτέ να βγουν στην επιφάνεια.

“Ήμασταν αυτό που λέμε “τάφος”. Ποτέ δεν βγάλαμε στη φόρα το ο,τιδήποτε. Απλά ακούγαμε και κάποιες φορές συμβουλεύαμε. Ο κόσμος είχε να το λέει, ότι ο Καλαθάκης ποτέ δεν έκανε συζήτηση για προβλήματα άλλων ανθρώπων κι έτσι κράτησα ένα καθαρό όνομα που έκανε καλό και σε μένα αλλά και στα παιδιά μου”, υπογράμμισε σχετικά ο κ. Καλαθάκης.

Πολιτική και ποδόσφαιρο οι κύριες ανησυχίες

1962 AGORA
Η Αγορά το 1962

Όσα χρόνια κι αν περάσουν τελικά, ο Ηρακλειώτης ενδιαφέρεται και… πορώνεται με δύο θέματα. Την πολιτική και το ποδόσφαιρο. Αυτά τα δύο θέματα κυριαρχούσαν και στην μεταπολεμική περίοδο του Ηρακλείου.

“Οι πολιτικές εξελίξεις της χώρας αλλά και το ποδόσφαιρο ήταν τα θέματα που αγαπούσαν να συζητούν οι Ηρακλειώτες εκείνη την περίοδο. Μάλιστα, ο δικός μας ρόλος στις συζητήσεις ήταν κυρίως συντονιστικός. Δεν παίρναμε κανενός το μέρος. Κανείς δεν ήξερε τι ψηφίζω, είτε εγώ είτε ο πατέρας μου. Κρατούσαμε τις ισορροπίες γι” αυτό και μπορούσαν ν” ακουστούν όλες οι απόψεις χωρίς τα πράγματα να ξεφύγουν”, επεσήμανε σχετικά ο κ. Καλαθάκης ενώ τόνισε ότι μέσα στο κουρείο είχε αφίσες από όλες τις ομάδες του Ηρακλείου.

“Μόνο με το ποδόσφαιρο ανακατευόμουν εγώ υποστηρίζοντας φυσικά τον ΟΦΗ. Στο μαγαζί μου όμως είχα αφίσες απ” όλες τις ομάδες του Ηρακλείου και μία της ΑΕΚ γιατί έτρεφα μία συμπάθεια σε αυτή την ομάδα. Μάλιστα, είχε έρθει ένας παλιός πρόεδρος της ΑΕΚ στο Ηράκλειο μία φορά, είχε επισκεφτεί το κουρείο μας κι όταν είδε την αφίσα της ΑΕΚ μου έδωσε συγχαρητήρια γιατί όπως είπε είχα την φωτογραφία της ΑΕΚ μέσα στη φωλιά του ΟΦΗ. Οι πελάτες μου ήταν φίλαθλοι διαφόρων ομάδων του Ηρακλείου και οι συζητήσεις για το ποδόσφαιρο έδιναν κι έπαιρναν”, θυμάται ο κ. Καλαθάκης.

1970 AGORA
Η Αγορά το 1970

Τα πράγματα στο μεταπολεμικό Ηράκλειο ήταν πολύ πιο αθώα απ” ότι σήμερα. Στην αγορά όλοι ήταν μία παρέα.

“Δεν υπήρχε ο ανταγωνισμός που υπάρχει σήμερα. Φανταστείτε πως, όταν κάποιος αργούσε το πρωί να έρθει ν” ανοίξει το μαγαζί του τον παίρναμε τηλέφωνο για να δούμε για ποιο λόγο άργησε. Τότε υπήρχαν ισχυρές φιλίες και τίμιες συναλλαγές που γίνονταν από τίμους ανθρώπους. Υπήρχε ο σεβασμός στη δουλειά του άλλου. Υπήρχε αυτό που λέμε ο λόγος. Έδινες τον λόγο σου και ήταν συμβόλαιο. Τότε δεν υπήρχαν χαρτιά και υπογραφές. Σου έδινε κάποιος δανεικά λίγα και ποτέ δεν έφερνε εγγυητή για να σου τα δώσει. Μόνο με τον λόγο. Και πάντα τα έπαιρνε πίσω τα χρήματά του γι” αυτό και τα έδινα. Υπήρχαν βέβαια και άνθρωποι που δεν ήταν τόσο τίμιοι αλλά επειδή ήταν λίγοι τους ξέραμε και τους αποφεύγαμε”, αναφέρει ο κ. Καλαθάκης.

Ο Νίκος Καλαθάκης στο Κουρείο στην Αγορά
Ο Νίκος Καλαθάκης στο Κουρείο στην Αγορά

Τα κουρεία και η εποχή των Ματάλων

Για πολλά χρόνια η τάση που υπήρχε στο αντρικό κούρεμα ήταν κοντά μαλιά, με ξυρισμένο σβέρκο αυτό όμως άλλαξε την περίοδο των Ματάλων.

“Τα πράγματα για πολλά χρόνια ήταν συγκεκριμένα. Ο άντρας ερχόταν στο Κουρείο και κουρευόταν τέσσερις φορές το μήνα. Δύο φορές “παίρναμε” τον σβέρκο και τις άλλες δύο κουρεύαμε το κεφάλι. Όλα αυτά όμως άλλαξαν τη δεκαετία του ’70, στην εποχή των Ματάλων. Τότε υπήρχαν οι μακριές φαβορίτες, οι αξύριστοι και οι μακρυμάλληδες”, επισημαίνει ο κ. Καλαθάκης.

Η Αγορά του Ηρακλείου αλλάζει τη μορφή της στην περίοδο της Χούντας. Τότε, σύμφωνα με τον κ. Καλαθάκη, τα μανάδικα άρχιζαν σταδιακά να κλείνουν.

“Δεν είχαν δουλειά τα μανάβικα γιατί είχαν ανοίξει τα σούπερ μάρκετ που σου τα παρείχαν όλα. Τα μικρομάγαζα της αγοράς δεν μπορούσαν να ανταπεξέλθουν και άρχισαν να κλείνουν και πήγαιναν είτε υπάλληλοι στα σούπερ μάρκετ, είτε έδιναν τα προϊόντα τους ως παραγωγοί”, αναφέρει ο κ. Καλαθάκης.

Η Αγορά στο τέλος του προηγούμενου αιώνα

Η Αγορά το 1980
Η Αγορά το 1980

Όποιος πάει μία βόλτα σήμερα στην Αγορά Ηρακλείου δεν πρόκειται να δει μανάβικα ή μπακάλικα, ούτε κουρεία. Τα εμπορικά καταστήματα έχουν εξελιχθεί ενώ πλέον υπάρχουν πολλές καφετέρειες, καφανεία και κουτούκια.

“Τώρα η Αγορά του Ηρακλείου δεν είναι Αγορά. Ούτε σύμφωνα με τα μαγαζιά που έχει ο δρόμος ούτε σύμφωνα με την ατμόσφαιρα που υπήρχε κάποτε. Λίγοι παλιοί έχουν μείνει μεταξύ αυτών το καφενείο “Σαρανταυγά” και το Κρεοπωλείο. Τότε, η Αγορά ήταν μία παρέα, ο ένας βοηθούσε τον άλλον. Τώρα ο ένας πολεμά να ρουφιανέψει τον άλλον. Δεν υπάρχει αλληλεγγύη. Κοιτάζει ο καθένας πώς να την βγάλει και πολλές φορές εις βάρος των άλλων”, υπογραμμίζει σχετικά ο κ. Καλαθάκης.

Η Αγορά σήμερα

Η Αγορά σήμερα

Σοφία Κωνσταντοπούλου

Το άρθρο έχει δημοσιευθεί στην κατηγορία . Βάλτε στα αγαπημένα τον μόνιμο σύνδεσμο.

Σχολιάστε

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *


*